XIX-wieczne bale to mężczyźni w smokingach i kobiety w luksusowych sukniach zaprojektowanych zgodnie z najnowszą modą, swoista etykieta i niezmiennie taniec, który rozpoczynał się polonezem. XIX-wieczne bale to także pogawędki, okazja do nawiązania przydatnych znajomości, zobaczenia kogoś, za kim się tęskniło – pisze poznanka.eu.
Miejsce na bal odgrywało ważną rolę w organizacji tego świeckiego wydarzenia. Obowiązkowa była przestronna sala do tańca, a także specjalne miejsca do spożywania posiłków, rozmów i gry w karty. W Poznaniu w XIX wieku idealnym miejscem na imprezy świeckie był Hotel Bazar. Poniżej znajdziesz historię tych wydarzeń świeckich w słynnym zabytkowym budynku miasta.
Kilka słów o słynnym hotelu Bazar
Pomysł budowy obiektu, który stałby się centrum życia gospodarczego i kulturalnego Poznania, zawdzięczamy słynnemu poznańskiemu lekarzowi i działaczowi społecznemu Karolowi Marcinkowskiemu. W 1835 roku powrócił on z emigracji do rodzinnego miasta i wraz z grupą podobnie myślących osób postanowił założyć spółkę akcyjną Bazar Poznański. Pod koniec 1838 r. komitet spółki zatwierdził projekt budowy Hotelu Bazar, w którym oprócz pokoi hotelowych miały znaleźć się różne punkty handlowe i warsztaty dla polskich robotników.
Obawiano się, że władze miasta (Poznań należał wówczas do Królestwa Prus) nie pozwolą na realizację projektu. Stało się jednak odwrotnie – ówczesne władze dostrzegły w budowie hotelu szansę na dalszy rozwój miasta, więc nie wyraziły sprzeciwu.
Budowa hotelu Bazar została ukończona w 1842 roku. Zgodnie z pierwotnymi założeniami Bazar stał się czymś więcej niż tylko hotelem. Mieściła się w nim Centralna Organizacja Rolnicza, Bank Chłopski, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i inne organizacje. Powstały tu dwie znane gazety: Dziennik Poznański i Kurier Poznański. W hotelu mieściła się także restauracja, cukiernia i kawiarnia. W budynku mogli wynajmować lokale przedstawiciele różnych zawodów: krawcy, zegarmistrzowie, drukarze itp.
Kolejną cechą charakterystyczną poznańskiego Bazaru była duża sala balowa. To właśnie tutaj w XIX wieku odbywały się słynne poznańskie bale.
Bale w hotelu Bazar w XIX wieku
Bale organizowane przez tzw. Polskie Kasyno odbywały się w Białej Sali hotelu Bazar od 1843 roku. Jego celem było zjednoczenie różnych warstw społecznych: burżuazji, szlachty, właścicieli ziemskich, kupców i rzemieślników, jednak próby te nie zawsze kończyły się sukcesem.
Przykładowo, gdy w 1848 r. drukarz Władysław Stefański zaprosił na bal chłopów z Wildy i Winiar, nie wszyscy dobrze przyjęli tę decyzję. Część gości opuściła salę balową w proteście przeciwko obecności chłopów.
Po rozwiązaniu Polskiego Kasyna, za organizację balów odpowiedzialne stało się Koło Towarzyskie. Ustalono wyraźny dress code dotyczący uczestnictwa w balu – mężczyźni musieli nosić smoking. Spowodowało to nawet pewną debatę, ponieważ niektórzy uczestnicy woleli nadal nosić czamary, dopasowaną, jednorzędową odzież wierzchnią dla mężczyzn. Spory na ten temat trafiły nawet na strony ówczesnych gazet. Mimo wszystko zwolennicy czamary zgodzili się na wprowadzony dress code.
Jeśli chodzi o kobiety, bale w Hotelu Bazar były dla nich świetną okazją do zaprezentowania swoich sukni, uszytych zgodnie z najnowszą modą. Przed karnawałem poznańscy krawcy mieli mnóstwo pracy, która przynosiła im niezłe dochody.
W latach 60. XIX wieku wśród poznańskich dam modne stały się krynoliny – szerokie spódnice zakładane pod suknię, nadające jej obszerny, dzwonowaty kształt. Krynolina była niezwykle niewygodna dla kobiet – uniemożliwiała im przejście przez drzwi, wyjście z powozu, wzięcie towarzysza lub dziecka za rękę, a nawet pójście do łazienki bez pomocy. Tak więc w latach 70. XIX wieku krynoliny wyszły z mody.
Bal w hotelu Bazar rozpoczynał się około północy. Podczas balów obowiązywał określony porządek tańców – goście imprezy tradycyjnie tańczyli najpierw poloneza, po czym tańczony był walc. W szczególności tańczono również tańce ludowe, takie jak oberek, mazurek, kujawiak i kotylion. Ten ostatni często kończył bal.
Należy dodać, że mężczyzna miał obowiązek zaprosić do tańca inne damy, nawet jeśli przyszedł na bal ze swoją narzeczoną lub żoną. Podczas balu nie wypadało jednak okazywać zazdrości czy złości. Na balu należało się uśmiechać i prowadzić swobodną, naturalną rozmowę.
Bale w latach międzywojennych
Po wybuchu I wojny światowej Hotel Bazar przestał organizować bale. Wydarzenia te wznowiono dopiero w 1921 roku. W latach międzywojennych Biała Sala była wynajmowana przez różne korporacje na bale firmowe. Dress code na początku XX wieku był taki sam jak w XIX wieku: koszula i smoking dla mężczyzn oraz suknie balowe dla kobiet.
Repertuar taneczny obejmował bardziej nowoczesne tańce, takie jak tango, charleston, fokstrot i inne.
W okresie międzywojennym w hotelowej Białej Sali organizowano również zwykłe imprezy taneczne, które miały niewiele wspólnego z eleganckimi balami z XIX wieku.