Katarzyna Opalińska, hrabina urodzona i wychowana w Poznaniu, to postać niezwykła. Jej małżeństwo ze Stanisławem Leszczyńskim zapoczątkowało drogę do tytułów królowej Polski i wielkiej księżnej litewskiej, które choć utracone, zostały później odzyskane. Większość życia ta niezwykła kobieta spędziła na wygnaniu, a po ślubie córki Marii przeniosła się do Francji. Dowiedz się więcej o życiu i trudnościach, z jakimi mierzyła się królowa na на poznanka.eu.
Początki życia i małżeństwo
Katarzyna Opalińska przyszła na świat w Poznaniu 13 października 1680 roku. Jej ojcem był magnat i hrabia Jan Karol Opaliński, a matką Zofia Anna Czarnkowska. O młodych latach przyszłej królowej wiadomo niewiele, jednak zdobyła ona niezbędne przygotowanie do życia w wyższych sferach.
W maju 1698 roku młoda hrabina poślubiła Stanisława Leszczyńskiego. Bogate wesele odbyło się w Krakowie. Mąż Katarzyny wkrótce został królem Polski i wielkim księciem litewskim, co zaważyło na jej dalszym losie.
W tym małżeństwie przyszły na świat dwie córki: Anna Leszczyńska w 1699 roku i Maria w 1703 roku. Do 1720 roku Katarzyna Opalińska przeszła około dwudziestu poronień. Do wieku dorosłego dożyła tylko Maria Leszczyńska.
Katarzyna Opalińska: królowa i wielka księżna
W 1704 roku Stanisław Leszczyński, wspierany przez Karola XII Szwedzkiego, został wybrany królem Polski i wielkim księciem litewskim. Karol XII, który w tym czasie okupował znaczną część terytorium Polski i Litwy, umieścił swoją kwaterę główną w Rawiczu, a Stanisław i Katarzyna zamieszkali w pobliskim zamku w Rydzynie. Tam organizowali maskarady i bale dla szwedzkich dostojników. Był to okres ich szczęśliwego życia i rozkwitu.
W 1708 roku sytuacja polityczna Szwedów pogorszyła się, armia zaczęła tracić swoje pozycje. Mąż wysłał Katarzynę do Szczecina, a już w następnym roku jego władza została obalona. Karol XII udzielił Leszczyńskim schronienia w szwedzkim mieście Kristianstad w Skanii. Przybyli tam w 1711 roku i pozostali przez trzy lata.
W Szwecji z Leszczyńskimi spotkała się królowa-wdowa Jadwiga Eleonora. Była dla nich przyjazna i wprowadziła ich w najwyższe kręgi kraju. Stanisław i Katarzyna poznali wielu przedstawicieli szwedzkiej szlachty, odwiedzali ich posiadłości i wspólnie wypoczywali w lokalnych uzdrowiskach.
W 1714 roku, za zgodą Karola XII, rodzina przeniosła się do szwedzkiej prowincji Zweibrücken w Niemczech i otrzymała finansowe wsparcie od państwa. Tam żyli w dostatku przez kolejne cztery lata – aż do śmierci Karola XII.
Po odejściu ich protektora Leszczyńscy przenieśli się do Wissembourga w Alzacji we Francji. Ich sytuacja finansowa była dość trudna. Rodzina, wraz z matką Stanisława, zamieszkała w małym domu i nie stać ich było na służbę. Katarzyna oddała swoje kosztowności pod zastaw miejscowemu lichwiarzowi.
To doprowadziło do pogorszenia stosunków między małżonkami. Katarzyna Leszczyńska obwiniała męża o utratę statusu królewskiego, wygnanie i biedę. On z kolei denerwował się, ponieważ nie widział w zaistniałej sytuacji swojej winy. Ciągle się kłócili i nie mogli znaleźć wyjścia z trudnej sytuacji, w której się znaleźli.
Życie we Francji i ostatnie lata królowej
Status rodziny Leszczyńskich zmieniło małżeństwo ich jedynej córki Marii. W 1725 roku została ona żoną Ludwika XV Francuskiego i królową Francji. Rodzice Marii zamieszkali w francuskim zamku Chambord. Zachowali swoje tytuły, a na dworze zawsze nazywano ich królem i królową.
Te formalne słowa stały się rzeczywistością, gdy w 1733 roku Stanisław Leszczyński po raz drugi objął tron polsko-litewski, a Katarzyna ponownie mogła oficjalnie nazywać się królową Polski i wielką księżną litewską. Jednak już po trzech latach mąż ponownie zrzekł się tronu, więc Katarzyna była zmuszona pozostać we Francji na wygnaniu.
W 1737 roku Stanisław Leszczyński otrzymał dożywotni tytuł księcia Lotaryngii i przeniósł się do tego regionu. Jego żona została księżną-małżonką Lotaryngii i dołączyła do męża na miejscowym dworze. Co ciekawe, zachowała tytuł królowej Polski i wielkiej księżnej litewskiej. W tym czasie kobieta zaczęła chorować na astmę i miała problemy z sercem, dlatego nieczęsto pojawiała się na publicznych wydarzeniach.
Do końca życia Katarzyna Leszczyńska tęskniła za ojczyzną i pragnęła tam wrócić. Nie chciała żyć na wygnaniu we Francji, choćby tam było jak najwygodniej. O kobiecie pisano jako o osobie dobroczynnej, pobożnej i domowej, ale dla męża stała się nudna i nieciekawa.
Osiedlając się w Lotaryngii, Stanisław Leszczyński miał wiele kochanek, głównie wśród dwórek. Wśród nich wymienia się Katarzynę i Annę Marię Ossolińskie, Marię-Luizę de Lignange, madame de Bassompierre i madame de Cambres. Od 1745 roku był w stałym związku z Marią Franciszką Katarzyną de Beauvau-Craon. Żona wiedziała o kochankach męża, ale nie mogła nic z tym zrobić.
Rodowita poznanianka zmarła 19 marca 1747 roku. Jej zięć, król Ludwik XV, zorganizował ceremonię żałobną w paryskiej katedrze Notre-Dame. Pochowano Katarzynę Opalińską-Leszczyńską w kościele Notre-Dame-de-Bonsecours w Nancy. W tym mieście na jej cześć nazwano ulicę.